Omówienia utworów

Polonezy Michała Kleofasa Ogińskiego, 1943

Polonezy Michała Kleofasa Ogińskiego

Polonezy Ogińskiego, wersja na małą orkiestrę. Wyk. Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej, Jan Krenz - dyrygent, 2001.

Polonezy Ogińskiego

Powstałe podczas wojny w czasie pobytu kompozytora w Żerosławicach (na zamówienie Edmunda Rudnickiego, kierownika sekcji radiowej podziemnego związku muzyków) opracowanie ośmiu polonezów Ogińskiego, należy do najczęściej wykonywanych kompozycji Palestra. Tak o okolicznościach powstania tego dzieła pisał kompozytor we Fragmentach wspomnień z lat 1939 - 1945:

"Zapalony pokaźnym honorarium zabrałem się żwawo do pracy i napisałem na małą orkiestrę utwór pod tytułem Polonezy Ogińskiego. Była to w gruncie rzeczy niełatwa, żmudna praca i strawiłem nad nią więcej czasu, niż nad różnymi skomplikowanymi kompozycjami. Bo po prostu musiałem wyłowić z dorobku Ogińskiego to, co jeszcze zachowało jakąś wartość, powiązać ze sobą, połączyć niekiedy nawet w pół frazy i zachowując klasyczną atmosferę harmoniczną, ożywić instrumentacją, figuracjami oraz dorzuceniem rozmaitych głosów wewnętrznych. W dodatku chodziło mi o to, aby całość nie była jeszcze jednym potpourri melodii polonezowych, ale pewnym poematem muzycznym, opowieścią o przeszłości, utrzymaną w stylu poloneza przed-chopinowskiego o kolorycie celowo spłowiałym. Pierwsze wykonanie odbyło się na inauguracyjnym koncercie Filharmonii Krakowskiej 14 kwietnia 1945 roku pod dyrekcją Zygmunta Latoszewskiego i publiczność zorientowała się doskonale, że w tym wypadku chodzi o smętny ukłon w stronę tego, co nie wróci."

Palester wykorzystał w swojej kompozycji 8 polonezów w tonacjach B-dur, f-moll, c-moll, F-dur, G-dur, dwóch w d-moll oraz a-moll (znanego jako Pożegnanie Ojczyzny - autorstwo Ogińskiego bywa w tym przypadku kwestionowane). Są wśród nich utwory o bardzo różnym charakterze, poważne jak i lekkie, smutne i radosne, melancholijne a nawet tragiczne. Jest to jedyna w spuściźnie Palestra kompozycja wykorzystująca materiał muzyki dawnej.